Edukacja rolnicza – odpowiedź resortu edukacji na wniosek samorządu rolniczego

W odpowiedzi na wniosek przyjęty na XII Posiedzeniu KRIR w dniu 15 kwietnia br. dotyczący przeprowadzenia w szkołach audytu treści w programach edukacyjnych dotyczących rolnictwa i produkcji rolnej, resort edukacji poinformował, że zagadnienia związane z edukacją rolniczą zawarte są w podstawach programowych kształcenia ogólnego i branżowego w odpowiednim zakresie.

Ministerstwo Edukacji Narodowej zadbało o zamieszczenie w podstawie programowej kształcenia ogólnego odpowiednich treści związanych z edukacją rolniczą, umożliwiające nauczycielom prowadzenie zajęć z uczniami na każdym etapie kształcenia. Tematyka ta może być realizowana w formie zajęć lekcyjnych, spotkań, inicjatyw lub wydarzeń tematycznych, przy wykorzystaniu wybranych materiałów dydaktycznych, a także przy udziale kadry przyrodniczej, w tym leśników lub ekologów.

Edukacja rolnicza w podstawie programowej kształcenia ogólnego jest realizowana wieloaspektowo, łącząc wiedzę przyrodniczą z edukacją etyczną i obywatelską. Zagadnienia te pojawiają się na różnych etapach edukacyjnych, począwszy od przedszkola po szkołę ponadpodstawową, zaczynając od nauki empatii do analizy systemowych rozwiązań prawnych i ekologicznych. 

Dodatkowo, obowiązek realizacji istotnych problemów społecznych – w tym związanych
z tematyką rolniczą – podczas zajęć z wychowawcą, wprowadzono już od roku szkolnego 2020/2021. O tym, jakie szczegółowe tematy omawiane są podczas tych zajęć, decyduje każdorazowo wychowawca, mając na uwadze potrzeby konkretnej grupy uczniów, a także problemy sygnalizowane przez dyrektora szkoły, nauczycieli, rodziców. Realizacja wskazanej tematyki podczas zajęć z wychowawcą może odbywać się z udziałem zaproszonych specjalistów w danej dziedzinie, wolontariuszy, stowarzyszeń etc.

Niezależnie od tego, szkoła zawsze może zorganizować dodatkowe zajęcia edukacyjne dotyczące wybranej tematyki. Uczniowie poznają zatem szczegółowo zagadnienia wynikające z zapisów podstawy programowej, jak też mają sposobność omówienia z nauczycielem tematów spoza podstawy programowej, które szczególnie ich interesują.

Resort poinformował także, że od września 2026 roku planowane jest wprowadzenie w klasach IV-VI przedmiotu przyroda jako przedmiotu interdyscyplinarnego łączącego w  całość elementy: biologii, geografii, chemii i fizyki. Zajęcia przyrody będą okazją do rozwijania szeregu kompetencji przekrojowych, w szczególności krytycznego myślenia, rozwiązywania problemów oraz dbania o siebie i innych.

Jest to jedna z wielu zmian programowych w ramach Reformy26 Kompas Jutra, którą Ministerstwo Edukacji Narodowej realizuje obecnie z Instytutem badań Edukacyjnych. Jej celem jest poprawa jakości i efektywności kształcenia w szkołach, szczególnie w zakresie rozwoju kompetencji i praktycznych umiejętności uczniów. Podstawą prac jest opracowany Profil absolwenta i absolwentki jako nowoczesny model kompetencji, wiedzy i postaw. Definiuje on pożądane cechy ucznia kończącego szkołę, kładąc nacisk na umiejętności życiowe, krytyczne myślenie i gotowość do wyzwań XXI wieku.

MEN zachęca do obserwowania aktualnych informacji w obszarze oświaty i wychowania, zwłaszcza dotyczących prowadzonej reformy podstaw programowych kształcenia ogólnego na stronie: https://reforma26.men.gov.pl/

Jednocześnie należy pamiętać, że skuteczne działania w zakresie realizacji wychowawczej roli szkoły oraz wspomagania rozwoju dzieci i młodzieży oparte są na współpracy wielu instytucji, kuratoriów oświaty, organów prowadzących, organizacji pozarządowych, szkół i innych podmiotów realizujących zadania edukacyjno-wychowawcze na rzecz dzieci i młodzieży. Dodatkowo, istotny wpływ na działania wychowawczo-profilaktyczne realizowane w szkole oraz na inne programy i przedsięwzięcia, w tym te realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi, mają rodzice uczniów i uczennic. W załączeniu do pobrania:

Wniosek KRIR Odpowiedź MEN