Uwagi samorządu rolniczego do projektu ustawy o zwrocie podatku akcyzowego…

W odpowiedzi na przekazany przez MRiRW projekt ustawy o zwrocie podatku akcyzowego i niektórych opłat zawartych w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej >>>, Zarząd KRIR, pismem z dnia 15 lipca 2026 r., przekazał następujące uwagi samorządu rolniczego do ww. projektu.

Samorząd rolniczy pozytywnie ocenia kierunek zmian zaproponowanych w projekcie ustawy o zwrocie podatku akcyzowego i niektórych opłat zawartych w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, w tym w szczególności zamiar uproszczenia procedury ubiegania się o zwrot poprzez wykorzystanie danych pozostających już w dyspozycji administracji publicznej oraz ograniczenie obowiązków dokumentacyjnych producentów rolnych.

Jednakże, zasadnicze zastrzeżenia budzi projektowany art. 7 ust. 1, przewidujący składanie wniosków o zwrot podatku i opłat wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Rozwiązanie to nie uwzględnia sytuacji części producentów rolnych, którzy nie dysponują odpowiednimi kompetencjami cyfrowymi. Dotychczasowa procedura umożliwiająca składanie wniosków w formie papierowej w urzędach gmin funkcjonuje sprawnie od lat i zapewnia równy dostęp do przysługującego wsparcia, w związku z czym wnosimy o wprowadzenie przejściowego okresu, w którym będzie możliwe składanie wniosków również w formie papierowej.

Jednocześnie wnosimy o rezygnację z projektowanego ograniczenia liczby terminów składania wniosków do jednego w ciągu roku (art. 7 ust. 1) i pozostawienie dwóch terminów, analogicznie do rozwiązań obowiązujących na gruncie dotychczasowej ustawy. Największe zapotrzebowanie na olej napędowy występuje w okresach wiosennych i jesiennych prac polowych, kiedy gospodarstwa ponoszą największe wydatki związane z zakupem paliwa. Utrzymanie dwóch terminów składania wniosków i wypłaty zwrotu lepiej odpowiada rozkładowi tych wydatków w ciągu roku, pozwala na szybszy zwrot części poniesionych kosztów i realnie wspiera płynność finansową gospodarstw, bez konieczności długotrwałego kredytowania budżetu państwa środkami własnymi rolników.

W naszej ocenie projekt nie rozwiązuje podstawowego problemu, jakim pozostaje zbyt niski poziom zwrotu podatku i opłat w stosunku do rzeczywistych kosztów ponoszonych przez gospodarstwa rolne. W ostatnich latach nastąpił istotny wzrost cen paliw, energii, nawozów, środków ochrony roślin oraz usług rolniczych, co bezpośrednio wpływa na rentowność produkcji. W związku z czym wnosimy o podwyższenie stawki zwrotu odpowiednio do 2,00 zł za litr oleju napędowego oraz jej coroczną waloryzację z uwzględnieniem wzrostu cen paliw i kosztów prowadzenia działalności rolniczej, tak aby mechanizm rekompensaty zachowywał swoją funkcję ekonomiczną.

Samorząd rolniczy postuluje również zwiększenie limitów ilości oleju napędowego objętego zwrotem, w szczególności poprzez podniesienie przelicznika stosowanego do powierzchni użytków rolnych, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1. Obecnie proponowane wielkości nie zawsze odpowiadają rzeczywistemu zużyciu paliwa w gospodarstwach oraz prowadzących intensywną produkcję zwierzęcą.

Nie zgadzamy się z projektowanym w art. 14 mechanizmem ustalania sztywnego, corocznego limitu wydatków budżetu państwa oraz towarzyszącemu mu mechanizmowi korygującemu, polegającemu jedynie na obniżeniu stawki zwrotu w kolejnym roku w przypadku przekroczenia limitu. Jeżeli jest możliwość wdrożenia mechanizmu korygującego polegającego na zmniejszeniu stawki zwrotu to powinien być również wdrożenia zwiększenia. Rozwiązanie to w praktyce może uniemożliwić realne podwyższenie stawki zwrotu, o które wnosimy, a ponadto przenosi na producentów rolnych ryzyko niedoszacowania środków budżetowych, mimo że wyższe zakupy oleju napędowego oznaczają dla budżetu państwa odpowiednio wyższe wpływy z tytułu podatku akcyzowego. W naszej ocenie finansowanie zadania powinno w pełni odpowiadać rzeczywistej wysokości należnych producentom rolnym zwrotów, bez przenoszenia tego ryzyka na rolników poprzez obniżanie stawki.

Nie zgadzamy się z projektowanym w art. 14 mechanizmem korygującym, polegającym jedynie na obniżeniu stawki zwrotu w kolejnym roku w przypadku przekroczenia limitu. Jeżeli jest możliwość wdrożenia mechanizmu korygującego polegającego na zmniejszeniu stawki zwrotu, to powinien być również wdrożony mechanizm jej zwiększenia. Projektowane rozwiązanie w praktyce może uniemożliwić realne podwyższenie stawki zwrotu, o które wnosimy, a ponadto przenosi na producentów rolnych ryzyko niedoszacowania środków budżetowych, mimo że wyższe zakupy oleju napędowego oznaczają dla budżetu państwa odpowiednio wyższe wpływy z tytułu podatku akcyzowego. W naszej ocenie finansowanie zadania powinno w pełni odpowiadać rzeczywistej wysokości należnych producentom rolnym zwrotów, bez przenoszenia tego ryzyka na rolników poprzez obniżanie stawki.

Źródło: KRIR