Energia odnawialna szansą na rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich

Przypominamy, że nowe przepisy, przygotowane m.in. z inicjatywy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zostały przyjęte przez Radę Ministrów 7 stycznia 2026 r. w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (UC 84). Aktualnie procedowane są w Parlamencie i jeśli tu również zostaną  przyjęte, trafią do podpisu Prezydenta.

Energia z rolnictwa może realnie zasilać budżety gospodarstw, ale potrzeba uproszczenia przepisów i ułatwień w dostępie do inwestycji — i to właśnie zrobiliśmy. We współpracy z Ministerstwem Energii wydłużyliśmy czas obowiązywania umów przyłączeniowych biogazowni do sieci elektroenergetycznych, żeby rolnicy mogli spokojnie przejść procedury uzyskiwania niezbędnych pozwoleń na budowę takich instalacji. Wprowadziliśmy też rekompensaty na wypadek, gdyby trzeba było ograniczać moc wytwórczą tych biogazowni – podkreślił podczas dzisiejszej konferencji minister Stefan Krajewski.

Projekt nowelizacji tej ustawy, obok inwestycji KPO (G1.2.4 ) oraz programu Energia dla wsi, jest kolejnym elementem systemowych rozwiązań dla biogazowni rolniczych, wprowadzonym z inicjatywy MRiRW. Proponowane zmiany obejmują m.in. wydłużenie czasu na przyłączenie instalacji do sieci elektroenergetycznej, wprowadzenie rekompensat w przypadku ograniczania mocy oraz zasadę, zgodnie z którą biogazownie rolnicze będą odłączane od sieci w ostatniej kolejności.

Zmiany te są odpowiedzią na postulaty rolników i mają zapewnić im większą przewidywalność inwestycji, a także realną możliwość podłączenia do sieci. Biogazownie są postrzegane nie tylko jako źródło odnawialnej energii, ale także jako sposób na zagospodarowanie odpadów rolniczych, ograniczenie uciążliwych zapachów na wsi oraz dodatkowe źródło dochodu i ciepła dla lokalnych społeczności. Właściwie zaprojektowana biogazownia, oparta na przetworzeniu odpadów rolniczych, zmniejsza emisję CO₂ i metanu.

Energia odnawialna może zastąpić paliwa kopalne i jest dużą szansą na rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich. Potencjał biogazu rolniczego w Polsce szacuje się na ponad 8 mld m³ rocznie. To zwiększenie udziału stabilnych, niezależnych od zewnętrznych dostawców źródeł energii. W przeciwieństwie do innych źródeł OZE biogazownie mogą pracować nawet 8 tys. godzin w roku, czyli przez ok. 90% czasu. Biogazownie zapewnią zagospodarowanie odpadów z gospodarstw i przetwórstwa oraz wykorzystanie pofermentu jako naturalnej alternatywy dla nawozów mineralnych. Konieczne jest jednak wprowadzenie zmian w prawie, dlatego mamy nadzieję, że projekt ustawy szybko przejdzie ścieżkę parlamentarną i otrzyma podpis prezydenta – zauważył minister Stefan Krajewski.

Koniec niepewności dla inwestorów

Jednym z kluczowych elementów projektu reformy energetycznej jest wprowadzenie jasnych i wiążących terminów dla operatorów systemów elektroenergetycznych na początkowym etapie rozpatrywania wniosków o określenie warunków przyłączenia.

Operator będzie miał 60 dni na potwierdzenie kompletności wniosku o warunki przyłączenia albo wezwanie do jego uzupełnienia. Rozwiązanie to ogranicza sytuacje, w których inwestorzy przez długi czas pozostawali bez informacji zwrotnej, co hamowało proces inwestycyjny i utrudniało pozyskanie finansowania.

Biogazownie to lokalne, stabilne źródła energii, która pracują na rzecz polskiej wsi. Wspierają rozwój obszarów wiejskich, pozwalają efektywniej wykorzystać potencjał polskiego rolnictwa i dają rolnikom nowe źródło dochodu. Dlatego przygotowaliśmy rozwiązania, które będą impulsem dla rozwoju biogazu – ułatwią planowanie inwestycji i zapewnią przewidywalne przychody. To korzyści nie tylko dla inwestorów, ale dla całych lokalnych społeczności – większe bezpieczeństwo energetyczne, lepsze wykorzystanie surowców z gospodarstw rolniczych i wzmocnienie lokalnej ekonomii. Chcemy, aby biogaz stał się jednym z fundamentów lokalnej energetyki – powiedział Minister Energii Miłosz Motyka.

Bardziej stabilna praca biogazowni w ciągu roku

Nowe przepisy wprowadzają również ułatwienia przyłączenia do sieci dla sezonowego oddawania energii do sieci. Biogazownie, które mają harmonogram pracy, będą mogły – w okresie od marca do września – wprowadzać energię do sieci z gwarantowaną mocą przyłączeniową przez co najmniej 14 godzin na dobę. Zapewnia to bardziej stabilne warunki funkcjonowania instalacji biogazowych, lepsze bilansowanie energii oraz większą przewidywalność przychodów.

Wnioski o przyłączenie biogazowni z harmonogramem pracy będą też zwolnione z obowiązku sporządzenia ekspertyz wpływu na sieć elektroenergetyczną. Rozwiązanie to ma uprościć i skrócić procedury przyłączenia tego typu instalacji do sieci elektroenergetycznej. 

Priorytet dla biogazu w sytuacjach kryzysowych

Nowelizacja ustawy Prawo energetyczne wzmacnia pozycję biogazowni w systemie elektroenergetycznym. W sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa pracy sieci biogazownie będą ograniczane lub odłączane w ostatniej kolejności. To podkreślenie ich roli jako stabilnych i przewidywalnych źródeł energii.

Sieci planowane z myślą o rozwoju biogazowni

• ujęcie biogazowni w planach rozwoju sieci – operatorzy systemów energetycznych będą zobowiązani uwzględniać potrzeby inwestycyjne biogazowni w planach rozwoju sieci. Umożliwi to realizację projektów, które dotychczas blokował brak infrastruktury.
• gwarancja przyłączenia – w przypadku odmowy przyłączenia, proces nie zostanie zakończony. Operator będzie musiał zawrzeć umowę o przyłączenie i wskazać termin jej realizacji po uzgodnieniu niezbędnych inwestycji w planie rozwoju sieci. Dzięki tej zmianie inwestorzy uzyskają perspektywę przyłączenia do sieci na zasadach ogólnych.
• zwrot kosztów – jeśli przyłączenie instalacji będzie wymagało dodatkowych inwestycji w sieć, po uwzględnieniu jej w planie, wytwórca energii odzyska różnicę między uzgodnionymi kosztami realizacji przyłączenia a wymaganą wysokością opłaty za przyłączenie. Wpłynie to korzystnie na warunki inwestowania w instalacje biogazowe i zwiększy pewność planowania projektów.  

Prostsze i jednolite zasady sprawozdawczości

Zmiany obejmują także kwestie formalne. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki opracuje i opublikuje jednolite wzory sprawozdań dla wytwórców biogazu i biometanu. Formularze te będą mogły być aktualizowane w odpowiedzi na najczęściej pojawiające się problemy, bez konieczności każdorazowej zmiany ustawy. Ujednolicenie danych usprawni obsługę spraw i ograniczy ryzyko błędów po stronie wytwórców i administracji.

Biogaz w centrum reformy energetycznej

Nowe przepisy Prawa energetycznego opracowane przez Ministerstwo Energii obejmują nie tylko sektor biogazu w Polsce. To kompleksowe rozwiązania, które mają ułatwić inwestorom przyłączanie nowych źródeł energii do sieci, przyspieszyć rozwój OZE i zapewnić większą przewidywalność dla odbiorców. Ustawa prawo energetyczne jest technicznym i regulacyjnym kręgosłupem pakietu antyblackoutowego.  

Źródło: MRiRW