W odpowiedzi na wystąpienie Zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych z 30 czerwca 2026 r. dotyczące braku środków ochrony roślin do stosowania w rzepaku Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin przekazało 9 lipca 2026 r. swoje stanowisko i ocenę sytuacji PSOR podziela zaniepokojenie malejącą liczbą dostępnych rolnikom substancji czynnych i traktuje priorytetowo zapewnienie dostępu do skutecznych oraz bezpiecznych dla środowiska narzędzi ochrony roślin.

W odpowiedzi na poruszone w piśmie kwestie PSOR przedstawiamy poniżej wyniki analizy oraz proponowane kierunki działania.

„1. Zaprawy nasienne z grupy neonikotynoidów (art. 53 rozporządzenia 1107/2009)

Przeprowadziliśmy szczegółową analizę prawną możliwości uzyskania zezwolenia nadzwyczajnego na zaprawy neonikotynoidowe w rzepaku ozimym, uwzględniając wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 stycznia 2023 r. w sprawie C-162/21 oraz jego dalszą interpretację.

Wyrok TSUE jednoznacznie stwierdza, że art. 53 rozporządzenia 1107/2009 nie zezwala państwom członkowskim na dopuszczanie do obrotu ani na stosowanie nasion poddanych działaniu środków zawierających substancje czynne wyraźnie zakazane na terytorium UE – a taki charakter mają neonikotynoidy (klotianidyna, tiametoksam, imidachlopryd) w kontekście zaprawiania nasion, na mocy rozporządzeń wykonawczych Komisji 2018/784 i 2018/785. Wyrok nie podważa szerszego stosowania art. 53 i zezwolenia nadzwyczajne powinny pozostać dostępne dla państw członkowskich, o ile prawo UE nie wprowadza odrębnego, wyraźnego zakazu sprzedaży lub wysiewu zaprawionych nasion. Interpretacja ta nie zmienia jednak oceny sytuacji w przypadku neonikotynoidów – ograniczenie dotyczące zaprawiania nasion tymi substancjami wynika wprost z ww. rozporządzeń wykonawczych i mieści się dokładnie w zakresie objętym wyrokiem TSUE.

Powyższą ocenę potwierdza również aktualna praktyka krajów UE. W przypadku Czech – kraju, który w przeszłości istotnie często korzystał z takich derogacji – stanowisko tamtejszego Ministerstwa Rolnictwa oraz organu regulacyjnego ÚKZÚZ jest po wyroku TSUE jednoznaczne: praktyka udzielania zezwoleń nadzwyczajnych na zaprawy neonikotynoidowe została całkowicie zaniechana, a nowe wnioski w tej sprawie są obecnie automatycznie odrzucane jako prawnie nieuzasadnione. Strona czeska traktuje wyrok TSUE jako ostateczną przeszkodę prawną, mimo iż otwarcie przyznaje, że wynikające z niego ograniczenie niekorzystnie wpływa na konkurencyjność tamtejszych rolników.

Stanowisko Słowacji jest obecnie w trakcie weryfikacji z tamtejszym ministerstwem rolnictwa…

W tym świetle uprzejmie informujemy, że nie znajdują potwierdzenia informacje o funkcjonujących obecnie w Czechach i na Słowacji mechanizmach wsparcia opartych na czasowym dopuszczaniu zapraw neonikotynoidowych w rzepaku. Warto jednocześnie odnotować, że prace nad aktualizacją unijnego dokumentu wytycznych dotyczącego zezwoleń nadzwyczajnych wciąż trwają na forum SCoPAFF, a stanowisko Komisji Europejskiej co do zakresu wyroku C-162/21 ma zostać przedstawione w odrębnym komunikacie. Będziemy Państwa informować o dalszym rozwoju sytuacji na poziomie unijnym.

Z uwagi na opisane uwarunkowania prawne, złożenie wniosku o zezwolenie nadzwyczajne na zaprawy neonikotynoidowe w obecnym stanie prawnym wiązałoby się z istotnym ryzykiem odmowy lub późniejszego zaskarżenia takiej decyzji. W związku z tym nie rekomendujemy tej ścieżki jako priorytetowego kierunku działania.”

2. Rozszerzenie rejestracji środka Coragen 200 SC o uprawę rzepaku ozimego

Firma FMC, jako posiadacz zezwolenia i członek Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin, została przez PSOR poinformowana o wystąpieniu Zarządu KRIR. Poniżej zamieszczamy odpowiedź Firmy FMC:

„Firma FMC aktywnie prowadzi działania zmierzające do rozszerzenia rejestracji produktu opartego na substancji czynnej Cyazypyr® (cyjanotraniliprol) do stosowania w rzepaku ozimym w Polsce. Proces rejestracyjny jest obecnie na zaawansowanym etapie i znajduje się w trakcie procedowania w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Pragniemy podkreślić, że substancja czynna Cyazypyr® należy do grupy diamidów antranilowych, podobnie jak Rynaxypyr® (chlorantraniliprol), znany rolnikom z produktu Coragen® 200 SC. Dzięki swoim właściwościom Cyazypyr® charakteryzuje się jednak szerszym spektrum zwalczanych szkodników oraz wysoką skutecznością działania, szczególnie w odniesieniu do najważniejszych gatunków szkodników występujących w uprawie rzepaku. Stanowi tym samym wartościowe uzupełnienie dostępnych narzędzi ochrony tej uprawy oraz ważny element strategii przeciwdziałania narastającej presji ze strony szkodników.

Liczymy, że uzyskanie stosownej rejestracji będzie możliwe już jesienią 2026 roku, co pozwoli producentom rzepaku na korzystanie z nowoczesnego rozwiązania zapewniającego skuteczną ochronę plantacji przed kluczowymi szkodnikami.

Firma FMC dostrzega wyzwania, z jakimi mierzą się producenci rzepaku w związku z ograniczaniem dostępności substancji czynnych, dlatego konsekwentnie inwestuje w rozwój i rejestrację nowych technologii ochrony roślin, odpowiadających na aktualne potrzeby rolnictwa.

Dziękujemy za zainteresowanie tym tematem i zapewniamy o naszym zaangażowaniu w poszerzanie dostępnych narzędzi ochrony upraw w Polsce.”

Do pobrania : Wystąpienie KRIR odp PSOR odp Firmy FMC