W odpowiedzi na wniosek Zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych z 5 maja 2026 r., realizujący wniosek zgłoszony na Posiedzeniu KRIR dotyczący postulatu uruchomienia skupu zbóż na potrzeby rezerw strategicznych Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało, że zakupy realizowane na ww. potrzeby mają charakter planowy i są prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz przyjętymi założeniami dotyczącymi bezpieczeństwa dostaw. Rezerwy te pełnią funkcję interwencyjną wyłącznie w sytuacjach kryzysowych – ich celem jest zapewnienie ciągłości zaopatrzenia oraz wzmocnienie odporności państwa na ewentualne zakłócenia w łańcuchach dostaw żywności.

Mechanizm ten nie jest instrumentem służącym regulowaniu rynku ani kształtowaniu poziomu cen.

Ceny zbóż w Polsce kształtują się w ścisłej zależności od sytuacji na rynku unijnym i światowym, co wynika z globalnego charakteru obrotu tymi towarami. Brak jest podstaw prawnych do administracyjnego regulowania cen zbóż. Ponadto podejmowanie działań zmierzających do utrzymywania cen na poziomie wyższym niż rynkowy mogłoby skutkować zastępowaniem droższych produktów krajowych tańszymi produktami z importu, a także utrudnić konkurencyjność polskiego eksportu zbóż. Należy pamiętać, że ze względu na nadwyżkowy charakter krajowego rynku zbóż, około 30% produkcji (tj. ponad 10 mln ton rocznie) musi znaleźć odbiorców na rynkach zagranicznych. W warunkach podwyższonych cen krajowych mogłoby to istotnie ograniczyć możliwości zbytu tych nadwyżek.

Sytuacja na rynku zbóż dyskutowana jest na forum UE. Komisja Europejska informuje, że pracuje nad planem nawozowym zakładającym m.in. zawieszenie ceł na niektóre nawozy azotowe z krajów innych niż Rosja i Białoruś, tak aby zmniejszyć wysokie koszty produkcji z jakimi zmagają się rolnicy.

Niezależnie od powyższego:

- w celu ograniczenia presji importowej utrzymywany jest krajowy zakaz importu do Polski z Ukrainy niektórych towarów rolno-spożywczych w tym pszenicy, kukurydzy i rzepaku. Towary te mogą przejeżdżać przez terytorium Polski wyłącznie tranzytem;

- dla stabilizacji dochodów rolników dostępne są liczne mechanizmy wsparcia. Podstawowy z nich to płatności bezpośrednie realizowane w ramach Wspólnej Polityki Rolnej UE. W 2025 r. pula środków na płatności bezpośrednie wynosiła ok. 15,8 mld PLN, w tym ok. 608 mln PLN z budżetu krajowego;

- m.in. dzięki wsparciu z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności rolnicy w ostatnim czasie znacząco zwiększyli zdolności magazynowania zbóż (o ok. 1,5 mln ton);

- od dnia 1 stycznia 2026 r. stawka zwrotu podatku akcyzowego została podwyższona do 1,48 zł za 1 litr oleju napędowego, a w ustawie budżetowej na rok 2026 zabezpieczono środki w wysokości 2 013 mln zł na dopłaty do paliwa rolniczego;

- od 31 marca br. obowiązuje pakiet „Ceny Paliwa Niżej”, obejmujący czasowe obniżenie stawki VAT na paliwa silnikowe, redukcję akcyzy do poziomu minimalnego wymaganego przepisami UE oraz wprowadzenie mechanizmu ceny maksymalnej;  trwają prace na poziomie Komisji Europejskiej nad rozwiązaniami umożliwiającymi uruchomienie dodatkowych form wsparcia dla sektorów najbardziej dotkniętych skutkami kryzysów gospodarczych i geopolitycznych. W kwietniu 2026 r. opublikowano dokument „Tymczasowe ramy pomocy państwa w związku z kryzysem na Bliskim Wschodzie”, wskazujący m.in. rolnictwo jako sektor, dla którego możliwe jest priorytetowe procedowanie instrumentów pomocowych, w tym środków z Funduszu Solidarności UE (FSUE) oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

W załączeniu : wniosek KRIR odpowiedź MRiRW

Źródło: KRIR