W odpowiedzi na wystąpienie Prezesa KRIR z 22 grudnia 2025 r. do Prezesa Rady Ministrów Pana Donalda Tuska oraz do Ministra Spraw Zagranicznych Pana Radosław Sikorskiego i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Pana Stefana Krajewskiego w sprawie odrzucenia w całości podpisania umowy UE z krajami Mercosur Ministerstwo Rozwoju i Technologii przekazało następującą odpowiedź pismem z 8 stycznia 2026 r.:

„W odpowiedzi na Pana pismo z 22.11.2025 r. w sprawie umowy UE-Mercosur (data wpływu do KPRM 23.12.2025 r., a do MRiT: 29.12.2025 r.), które Kancelaria Prezesa Rady Ministrów przekazała do nas chciałbym odnieść się do Państwa postulatów.

Chciałbym zapewnić Pana, że polska administracja konsekwentnie sprzeciwia się umowie UE-Mercosur. Znalazło to odzwierciedlenie zarówno w uchwale Rady Ministrów z 26 listopada 2024 r., jak i w Stanowisku Rzeczypospolitej Polskiej przyjętym przez Komitet do Spraw Europejskich w dn. 16 października 2025 r.

Wsłuchując się w głos polskiego rolnictwa obecny rząd RP od początku swojego funkcjonowania nie ustaje w działaniach na rzecz zbudowania mniejszości blokującej umowę z Mercosur lub uzyskania poparcia dla takich jej modyfikacji, aby gwarantowała ona wystarczającą ochronę unijnego rynku przed nadmiernym importem produktów rolnospożywczych z krajów Mercosur.

Podczas prezydencji Polski w Radzie UE w pierwszym półroczu 2025 r. przedstawiciele rządu RP wielokrotnie omawiali kwestie umowy UE-Mercosur z szeregiem państw członkowskich UE zarówno na poziomie premiera, ministerialnym, jak i eksperckim. Polska konsekwentnie prezentowała stanowisko spójne z uchwałą Rady Ministrów z 26 listopada 2024 roku, wskazujące, że dotychczasowy kształt negocjowanej umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a państwami Mercosur nie bierze pod uwagę potrzeby zbalansowanego podejścia do konkurencyjności gospodarczej UE, uwzględniającego interesy sektora rolnego. W szczególności Polska wskazywała na konieczność zapewnienia równych warunków konkurencji oraz dostosowania klauzul ochronnych do specyfiki sektora rolnego oraz podnosiliśmy kwestie budowy europejskiego wymiaru bezpieczeństwa żywnościowego.

Administracja polska, przy każdej nadarzającej się okazji, informuje o stanowisku Polski w sprawie umowy UE-Mercosur przedstawicieli pozostałych państw członkowskich UE i przekonuje ich do poparcia podejścia Polski do tej umowy. Przedstawiciele wiodącego w sprawach handlowych MRiT oraz MRiRW szczegółowo poinformowali o zgłaszanych przez Polskę zastrzeżeniach również przedstawicieli Danii, która sprawowała prezydencję w Radzie UE w drugiej połowie 2025 r. Rozmowy na ten temat będą kontynuowane również z przedstawicielami Cypru sprawującymi prezydencję w Radzie UE w pierwszym półroczu br.

Polska nie ustaje w wysiłkach związanych z przekonywaniem państw członkowskich do potrzeby wprowadzenia zmian do umowy, które zabezpieczą interesy polskiego i europejskiego rolnictwa. Przedstawiciele MRiT i Stałego Przedstawicielstwa RP przy UE na każdym posiedzeniu na forum UE, gdzie poruszane są kwestie umowy UE-Mercosur informują o negatywnym stanowisku Polski w związku z niekorzystnymi postanowieniami tej umowy dla polskiego rolnictwa. Również przedstawiciele MRiRW wielokrotnie informowali o zastrzeżeniach i negatywnym stanowisku do umowy UE-Mercosur na forum instytucji UE, jak również podczas rozmów z reprezentantami instytucji UE oraz innych państw członkowskich UE.

Dzięki m.in. działaniom i stanowiskom prezentowanym przez Polskę i Francję Komisja Europejska przygotowała projekt rozporządzenia ułatwiający wszczęcie postępowań ochronnych w imporcie towarów rolnych z Mercosur oraz ich przyspieszenie.

Odnotowaliśmy przedstawienie tego projektu jako krok w dobrą stronę. Jednocześnie czynimy starania, aby wzmocnić proponowane rozwiązania ochronne, tak aby dostosować je do specyfiki sektora rolnego.

Odnotowujemy Państwa obawy dotyczące standardów produkcji, które muszą spełniać polscy i unijni producenci, a którymi nie są związani w równym stopniu producenci z krajów Mercosur. Dostrzegamy ten problem i jest on jednym z powodów sprzeciwu Polski wobec umowy UE-Mercosur. Jednocześnie należy pamiętać, że unijne wymogi bezpieczeństwa żywności (lub równoważne) są i wciąż będą musiały być spełniane przez import z krajów Mercosur. Zwracam w tym kontekście także uwagę, że m.in. w odpowiedzi na postulaty Polski Komisja Europejska zapowiedziała w swoim Komunikacie „Wizja dla rolnictwa i żywności” działania zmierzające do objęcia importu z krajów trzecich, w tym z Mercosur, wymogami, nie tylko w zakresie bezpieczeństwa żywności, lecz również zrównoważonego rozwoju, analogicznymi do tych, które obowiązują unijnych producentów. Komisja Europejska prowadzi też audyty dotyczące przestrzegania norm weterynaryjnych i fitosanitarnych (SPS) na miejscu w krajach partnerskich. Nawiązując do wcześniejszych zapowiedzi, w grudniu 2025 r. Komisja Europejska przekazała m.in., że zamierza zwiększyć liczbę audytów dokonywanych w krajach trzecich oraz zwiększyć efektywność kontroli dokonywanych przez właściwe służby i inspekcje państw członkowskich UE. Ww. działania Komisji Europejskiej Polska monitoruje i traktuje jako idące w dobrym kierunku, aczkolwiek nie w pełni wystarczające dla zmiany naszego stanowiska wobec umowy UE-Mercosur.

Ponadto, Komisja Europejska, w odpowiedzi m.in. na postulaty Polski, zapowiedziała plany utworzenia unijnego funduszu bezpieczeństwa tzw. Unity Safety Net, którego środki służyłyby finansowaniu instrumentów wsparcia rolników w razie szeroko rozumianych zakłóceń rynkowych, w tym ewentualnych zakłóceń powodowanych przez umowy handlowe UE z krajami trzecimi. Kwota planowana na fundusz Unity Safety Net wynosi w sumie 6,3 mld EUR w okresie Wieloletnich Ram Finansowych 2028–2034. Środki te mają być wykorzystywane do finansowania działań interwencyjnych w przypadku wystąpienia zakłóceń na rynku (np. jako skutek uboczny i nieoczekiwany umowy handlowej, czy w wyniku wzrostu kosztów produkcji lub nagłej zmiany popytu). Dyskusja dotycząca Wieloletnich Ram Finansowych trwa.

W przypadku zakłóceń rynkowych (lub ryzyka ich wystąpienia) powodowanych importem z państw Mercosur Polska będzie interweniowała i mobilizowała Komisję Europejską do podejmowania odpowiednich kroków, w tym do wykorzystywania dostępnych mechanizmów ochrony rynku.

Panie Prezesie, zapewniam, że Rząd RP podchodzi do interesów polskich rolników z należytym szacunkiem, Zabiegamy również o możliwie jak najszerszą realizację tych interesów w dyskusjach na forum UE.

Z wyrazami szacunku

Aleksander Siemaszko - dyrektor Departament Handlu i Współpracy Międzynarodowej”

Źródło: KRIR